Nguyên nhân và cách chữa tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Nguyên nhân và cách chữa tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Bệnh tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh là bệnh do loài nấm Candida chủng Albican – loại nấm thường cự ngụ tại các lớp niêm mạc trên khắp cơ thể gây ra. Bé có thể lây nhiễm loài nấm này từ người mẹ bị viêm âm đạo. Hoặc cũng có thể do tác dụng phụ kháng sinh hay suy giảm hệ miễn dịch ở trẻ làm cho nấm phát triển gây ra tưa lưỡi. Ngoài ra, cách chăm sóc trẻ sơ sinh chưa đúng cách cũng là nguyên nhân gây ra tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh. Nếu bé đã bước vào tuổi ăn dặm, bạn nên cho bé dùng những loại thức ăn mềm, dạng lỏng để miệng bé không bị đau rát. Có thể kể đến 1 số nguyên nhân gây tưa lưỡi ở trẻ như:

Bệnh tưa lưỡi ở trẻ là gì?

Bệnh tưa lưỡi (tên thường gọi là lưỡi trắng) ở trẻ rất phổ biến, nếu không điều trị kịp thời những vết loét trong miệng, lưỡi bé sẽ phát triển rất nhanh và gây đau đớn cho bé. Vậy có những cách chữa tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nào? Hãy tham khảo bài viết dưới đây các mẹ nhé.

Nguyên nhân của bệnh tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Nguyên nhân và cách chữa tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Bệnh tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh do loài nấm Candida chủng Albican – loại nấm thường cự ngụ tại các lớp niêm mạc trên khắp cơ thể gây ra. Bé có thể lây nhiễm loài nấm này từ người mẹ bị viêm âm đạo. Hoặc cũng có thể do tác dụng phụ kháng sinh hay suy giảm hệ miễn dịch ở trẻ làm cho nấm phát triển gây ra tưa lưỡi. Ngoài ra, cách chăm sóc trẻ sơ sinh chưa đúng cách cũng là nguyên nhân gây ra tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh. Nếu bé đã bước vào tuổi ăn dặm, bạn nên cho bé dùng những loại thức ăn mềm, dạng lỏng để miệng bé không bị đau rát. Có thể kể đến 1 số nguyên nhân gây tưa lưỡi ở trẻ như:

  • Thủ phạm chính gây nên chứng tưa lưỡi trẻ sơ sinh nhỏ là do một loại nấm, phổ biến là nấm Candida albican. Loại nấm này thường cư trú và sinh sống trong đường ruột. Tuy nhiên, trong một trường hợp nào đó, do việc sử dụng thuốc kháng sinh cũng là một trong những nguyên nhân khiến nấm candida phát triển hay đối với những trẻ sơ sinh có hệ thống miễn dịch kém cũng dễ có nguy cơ bị tưa lưỡi ở trẻ nhỏ.
  • Do virus của trẻ nhỏ có nhiều vết loét nhỏ, trú ngụ dưới những lớp màng trắng. Khi màng trắng này bị bong, bé sẽ bị đau rát khi nhai, nuốt thức ăn. Bé chảy nhiều nước dãi, miệng hôi và có thể bị sốt cao.
  • Do cách chăm sóc trẻ sơ sinh chưa đúng cách cũng là nguyên nhân gây ra tưa lưỡi, miệng ở trẻ sơ sinh nếu bé đã bước vào tuổi ăn dặm, bạn nên cho bé dùng những loại thức ăn mềm, dạng lỏng để miệng bé không bị đau rát. Trong quá trình mang bệnh, bạn không nên để bé tiếp xúc với các bé khác để tránh nguy cơ lây nhiễm.

Triệu chứng thường gặp của bệnh tưa lưỡi

Xuất hiện những mảng trắng (có khi màu xám) được tìm thấy trên bề mặt lưỡi (có thể còn ở bên trong của má, môi, vòm họng). Các mảng xơ vữa của chứng tưa lưỡi thường được mô tả như sữa đông. Các tổn thương này có thể gây đau cho bé, dẫn tới lười ăn.

Cách chữa tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

1. Chữa tưa lưỡi cho bé bằng rau ngót

Nguyên nhân và cách chữa tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Lấy một nắm rau ngót, rửa sạch, sau đó tráng bằng nước sôi để nguội. Dùng cối giã nhỏ rau ngót lấy nước, sau đó dùng khăn thấm và lau lưỡi cho bé. Phương pháp dùng rau ngót trị tưa lưỡi trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ này rất thông dụng. Hiện nay, nhiều bà mẹ vẫn thường sử dụng nước rau ngót để chữa tưa lưỡi ở thời gian đầu trẻ sơ sinh tại nhà rất hiệu quả.

2. Nước trà xanh cũng có thể trị tưa lưỡi cho trẻ

Nguyên nhân và cách chữa tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Lấy lá trà xanh trị tưa lưỡi cho trẻ cũng là 1 cách rất hiệu quả tại nhà. Bạn hãy rửa sạch và đun sôi (lưu ý cho vài hạt muối). Dùng khăn thấm vào nước trà xanh sau khi đã để nguội để lau lưỡi cho bé. Cách chữa này cũng hiệu quả, tuy nhiên do một số tính chất trong trà xanh, phương pháp này chỉ phù hợp với trẻ ngoài 6 tháng tuổi.

3. Cách chữa tưa lưỡi cho bé bằng nước muối loãng

Pha nước muối loãng bằng nước sôi để nguội hoặc dùng nước muối sinh lý 0.1%. Dùng miếng gạc nhỏ quấn vào ngón tay út, thấm vào nước muối. Lau miệng cho bé nhẹ nhàng, từ trong ra ngoài khoang miệng.

Nguyên nhân và cách chữa tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Sử dụng nước muối sinh lý chữa tưa lưỡi cho hiệu quả cao. Nước muối sinh lý 0.1% không gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ ở bất kỳ độ tuổi nào.

Cách chăm sóc trẻ bị tưa lưỡi:

Rửa tay sạch sẽ trước khi làm vệ sinh cho bé. Tránh hôn bé ở miệng hoặc dính nước bọt của bạn với bé. Không nên dùng dụng cụ đánh tưa lưỡi cho bé thường xuyên, chỉ nên vệ sinh miệng cho bé một cách nhẹ nhàng nhất. Khi trẻ sơ sinh bú xong bạn nên vệ sinh miệng cho bé. Hạn chế không để cho trẻ sơ sinh ngậm sữa trong miệng quá lâu.

Để ý khi người khác bế bé vì họ có thể lây vi trùng qua bé. Việc thổi thức ăn cho nguội, nếm thức ăn hoặc sữa trước khi cho bé ăn, đặt núm vú giả của bé vào miệng cũng có thể gây nhiễm nấm cho bé. Tránh sử dụng khăn lau tay cho bé mà nên sử dụng khăn giấy dùng một lần, sau đó vứt đi.

Nếu bạn đang trong thời kỳ cho bé bú, nên cẩn thận với nấm trên núm vú hoặc trong ống dẫn sữa. Nếu núm vú của bạn bị ngứa, đỏ, viêm hoặc ngực của bạn đang đau và tức đặc biệt là sau khi ăn, hãy đến gặp bác sĩ để khám.

Nếu bạn cho bé bú bình, hãy vệ sinh sạch sẽ bình và các đồ dùng cho bé ăn. Dùng nước nóng hoặc máy rửa chén để rửa bình sữa cho bé. Luôn lau khô bình và không đựng lại sữa đã cho bé bú. Rửa sạch đồ chơi của bé mỗi ngày bằng nước nóng và xà bông. Rửa thật sạch và phơi khô dưới ánh mặt trời. Mẹ nên thay áo ngực và miếng đệm ngực hàng ngày.

Không nên dùng mật ong đánh tưa lưỡi cho trẻ

Mật ong có nhiều độc tố botulium, tác động lên dây thần kinh cơ, gây liệt, thậm chí tử vong. Trẻ dưới 1 tuổi (đặc biệt dưới 6 tháng) có nguy cơ ngộ độc cao với độc tố này, do vậy không được cho bé dùng mật ong cũng như đánh tưa bằng mật ong.

Bé Su Su (2 tháng tuổi, TP HCM) hay quấy khóc, không chịu bú. Chị Mai, mẹ bé phát hiện trên lưỡi con mình xuất hiện những đốm trắng, dân gian thường gọi là bệnh tưa lưỡi. Nghe nhiều người mách lấy mật ong tẩm vào khăn rồi đánh lưỡi cho con thì sẽ hết nên chị làm theo. Thấy hiệu quả nên chị coi đây là kinh nghiệm nằm lòng.

Mới đây, khi bé bị tưa, chị Mai lại tiếp tục chữa cho con bằng mật ong như lần trước, nhưng thấy cháu lên cơn co giật. Chị Mai vội vàng cho con nhập viện. Các bác sĩ cho biết bé Su Su bị ngộ độc mật ong nhưng may không gặp nguy hiểm.

Không được may mắn như bé Su Su, bé Nguyễn Văn Nam (Hà Nội) đã phải nhập viện trong tình trạng bị ngộ độc nặng, liệt cơ cũng do mẹ bé thường xuyên đánh tưa lưỡi bằng mật ong. Đánh tưa lưỡi bằng mật ong là kinh nghiệm dân gian truyền đời, được nhiều người cho là có hiệu quả nhưng khoa học hiện đại chứng minh phương pháp này nguy hiểm với trẻ nhỏ.

Bác sĩ Hà Thị Loan, Khoa Khám Bệnh, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết trong mật ong có nhiều độc tố botulium, tác động lên dây thần kinh cơ, gây liệt. Nếu ngộ độc nặng có thể tử vong. Trẻ dưới một tuổi (đặc biệt dưới 6 tháng) có nguy cơ ngộ độc cao với độc tố này, do vậy không được cho bé dùng mật ong cũng như đánh tưa bằng mật ong.

Kinh nghiệm chữa tưa lưỡi cho trẻ:

Hỏi: Cháu được 5.5 tháng . tôi dùng Nystatin đánh tưa cho cháu có được không ? , Lưỡi cháu rât nhiều tưa, đánh sáng sạch thì sau 1 ngày là dầy một lớp trắng phủ lưỡi . Sáng đánh tưa thì cháu ăn ngon miệng nhung nếu để 2 ngày không đánh là cháu ăn kém hơn . Lúc đó miệng thở hơi hôi và hơi có vị chua (như vị của thức ăn trớ ra vậy). Xin bác sĩ giụp vì mỗi lần đánh tưa tôi hay phải đưa sâu vào để chà bề mặt lưỡi, cháu bị ọe ( ra rớt) tôi sợ cháu quen và hay ợ . Xin cảm ơn!

Trả lời của bác sỹ chuyên khoa nhi:

Tưa lưỡi là những màng giả màu trắng ngọc trai ở niêm mạc miệng, đặc biệt là mặt trên của lưỡi. Những màng này bám khá chặt vào niêm mạc, gây vướng víu và đau làm cho trẻ khó nuốt và khó chịu. Nguyên nhân chính là do nấm Candida albicans gây ra, thường xuất hiện ở trẻ yếu, nhất là trẻ sơ sinh thiếu tháng. Cũng có khi do người mẹ bị nấm âm đạo nên trẻ sẽ nhiễm bệnh ngay sau khi chào đời.

Mầm bệnh cũng có thể đến từ đầu vú cao su, dụng cụ pha sữa. Trẻ bú xong không được vệ sinh miệng tốt, cặn sữa ứ đọng lâu ngày cũng lên men, tạo điều kiện cho nấm Candida albicans phát triển, gây tưa lưỡi. Xử lý: Cần giữ vệ sinh vú mẹ và các vật dụng cho trẻ (rửa sạch, luộc kỹ), giữ tay trẻ sạch sẽ.

Thuốc: Trước đây và cho đến nay mọi người thường mách bảo nhau cách quấn mảnh gạc sạch vào đầu ngón tay trỏ, tẩm vào mật ong để đánh tưa. Đánh tưa đến khi sạch màng giả trẻ rất đau rát vì màng giả bám chặt vào niêm mạc. Đánh xong miệng lưỡi trẻ đỏ ửng, đau rát đến nỗi sợ bú. Nhưng điều quan trọng hơn là trong mật ong thường có độc tố của loại vi khuẩn có tên là clostridium botulium tiết ra, độc tố này độc với thần kinh cơ, gây liệt cơ. Vì vậy không nên dùng mật ong để đánh tưa.

Tốt nhất là cho trẻ uống Nystatin – loại thuốc kháng nấm có tác dụng đặc hiệu với Candida albicans. Liều dùng do bác sĩ chỉ định. Bạn cũng có thể áp dụng bài thuốc dân gian sau: Lấy một ít lá rau ngót rửa sạch, ngâm thuốc tím để diệt khuẩn rồi giã nát, vắt lấy nước cốt. Dùng gạc mềm thấm nước này, nhẹ nhàng lau lưỡi cho trẻ mỗi ngày 2 lần.

Để phòng tưa lưỡi, cần giữ vệ sinh vú mẹ và các vật dụng cho bữa ăn của trẻ. Khi ăn xong, nên vệ sinh miệng sạch sẽ cho bé bằng nước muối sinh lý (natri clorid).

Trẻ bị tưa lưỡi bao lâu thì khỏi? Các triệu chứng bệnh  thường thuyên giảm trong một vài ngày điều trị đầu tiên sau rơ miệng bằng một trong các phương pháp kể trên hay uống thuốc hoặc dùng thuốc bôi da. Nếu bạn thấy tình trạng của bé không được cải thiện, hãy đưa bé đến bác sỹ khám.