Hỏi về việc chăm sóc trẻ sinh non thiếu tháng như thế nào tốt?

Việc chăm sóc trẻ sinh non các mẹ cần chú ý: tạo cho bé một môi trường sống sạch sẽ, ấm áp và an toàn. Người chăm sóc bé cần phải rửa tay sạch sẽ trước và sau khi chăm sóc bé. Nên hạn chế số người thăm bé cũng như số người tiếp xúc khi không cần thiết (đặc biệt khi họ đang có bệnh cảm, cúm, ho hay các bệnh lây nhiễm khác…). Để biết bé có thể thích nghi với môi trường hay không, ta có thể đo thân nhiệt cho bé. Nhiệt độ của bé luôn ở khoảng 37oC là thích hợp nhất. Khám định kỳ, kiểm tra thể lực và tâm sinh lý.

1. Hướng dẫn chăm sóc trẻ sinh non nhẹ cân

Mỗi năm nước ta có khoảng 8% trẻ sinh ra bị nhẹ cân, thiếu tháng. Có nhiều nguyên nhân làm trẻ bị nhẹ cân như những bất thường về di truyền, dị tật bẩm sinh, nhiễm trùng tử cung, rối loạn điều hoà nội tiết. Nhưng có một nguyên nhân khá quan trọng cần nói đến là do trong quá trình thai nghén, thai nhi không được cung cấp đủ dinh dưỡng, bà mẹ bị sản giật hoặc tiểu đường trong thai kỳ. Với những trẻ sinh ra bị nhẹ cân, thiếu tháng sẽ chịu nhiều ảnh hưởng về sức khoẻ và sự phát triển do các cơ quan chưa phát triển hoàn chỉnh. Vì vậy, việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ sơ sinh thiếu cân, non tháng thường vất vả hơn, với nhiều mối quan tâm lo lắng hơn những trẻ sinh ra đủ 9 tháng 10 ngày và có trọng lượng trung bình từ 3 kg trở lên.

Hướng dẫn chăm sóc trẻ sinh non nhẹ cân

Chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ sơ sinh bình thường, khoẻ mạnh đã là một việc khá vất vả với nhiều bà mẹ, tuy nhiên với những trẻ sinh thiếu tháng, nhẹ cân thì việc chăm sóc còn khó khăn, vất vả hơn nhiều. Vì thế mà trên các diễn đàn, rất nhiều bà mẹ đã bày tỏ sự lo lắng khi em bé sinh ra bị thiếu tháng và nhẹ cân. Mối băn khoăn của các bà mẹ này là với một trẻ sinh non chế độ nuôi dưỡng như thế nào là tốt nhất, có cần cho trẻ ăn thêm sữa ngoài hay không, dùng loại sữa nào phù hợp và liệu sau này con có phát triển bình thường như những trẻ khác hay không…

Ngày đón cậu con trai bé bỏng sau hơn 1 tuần nằm điều trị vàng da tại Chị Đặng Phương Mai (Gia Lâm, Hà Nội) bị tiểu đường thai nghén mà không biết, khi sinh con trai ở tuần 32 của thai kỳ, bé chỉ nặng 2,4 kg. Thay vì được ra viện bình thường như các mẹ khác, mẹ con chị phải ở lại Viện thêm hơn 1 tuần nữa. Khi được xuất viện, chị vừa mừng vừa lo vì những ngày tiếp theo phải làm sao, nỗi lo lớn nhất của chị Mai liệu sau này con có phát triển bình thường không.

Cùng mối lo lắng như chị Mai, chị Hương, một bà mẹ ở Nam Định cũng sinh non khi thai được 7 tháng tuổi chia sẻ: cháu sinh chưa được 2 cân, nhiều cái lo lắng về nhà không biết điều kiện môi trường cháu có bị sao không, nằm đây mới thấy nhiều nhà đón con về con hay bị viêm phổi không ti được mẹ vì trước ở Bệnh viện toàn ăn xông…

Vì lo lắng và vì chưa có kinh nghiệm nên hai vợ chồng chị tìm hiểu mọi thông tin trên internet, sách báo, bạn bè… về kinh nghiệm chăm con. Qua đây, chị Hương hiểu ra rằng, với các trẻ sinh non thì ngoài việc làm thế nào để trẻ bú tốt các mẹ còn cần phải đặc biệt chú ý đến da, đến mắt, đặc biệt là chăm sóc thế nào để trẻ không bị nhiễm lạnh, dễ sinh ra viêm phổi. Bởi thực tế đã có nhiều trẻ sau khi rời Bệnh viện về với gia đình, chỉ được 5 đến 7 ngày lại phải quay lại bệnh viện vì bị viêm phổi. Trường hợp của con chị Thanh, ở Hà Nội là một trong số đó, chị Thanh chia sẻ ‘không có kinh nghiệm gì về nuôi trẻ sinh non về nhà được 1 tuần lại quay lại vì khí hậu, môi trường ở nhà khác ở đây nuôi vất vả lắm’.

Có câu ví rằng, một ngày sinh non, trẻ thiệt thòi ngang bằng cả tuần ở trong bụng mẹ, đủ để nói lên rằng chăm sóc trẻ sinh non vất vả, khó khăn đến nhường nào…

Trẻ nhẹ cân là những trẻ khi sinh ra có trọng lượng dưới 2,5kg, bất kể tuổi thai là bao nhiêu. Trẻ nhẹ cân sẽ gồm cả trẻ đẻ non và trẻ suy dinh dưỡng trong tử cung. Theo quan sát của chúng tôi tại Khoa sơ sinh BV Phụ sản TW, các bé sinh non tháng trong thời gian phải nằm lại tại Bệnh viện đều được mẹ vắt sữa ra gửi vào để nhân viên y tế trực tiếp cho bé ăn qua đường xông, với những trẻ đã có phản xạ bú thì có thể trực tiếp bú mẹ hoặc bú bình. Khoảng thời gian nằm lại viện, tuy rằng cũng có những lo lắng, nhưng dẫu sao đã có cán bộ y tế luôn túc trực ở bên bé để chăm chút từng li từng tí. Nhưng khi trẻ ra viện trở về nhà, lúc này những khó khăn, vất vả mới thực sự bắt đầu.

Trẻ nhẹ cân đòi hỏi nhiều năng lượng để phát triển, tuy nhiên bộ máy tiêu hoá của trẻ con non nớt, dung tích dạ dày còn nhỏ, đặc biệt trẻ rất hay bị trào ngược. Việc cho trẻ non tháng ăn là điều khó khăn với các bà mẹ, nhất là trong tuần đầu. Sữa phù hợp nhất với trẻ là sữa mẹ. Em bé không ăn được như bình thường nên mẹ cần lưu ý cho trẻ ăn thành nhiều bữa hơn. Để giảm nôn trớ sau khi ăn xong, các bà mẹ nên luôn để cho con ở tư thế áp vào bụng mình ở trước ngực để dạ dày nó không ở tư thế nằm ngang, hơi thoát ra thì trẻ đỡ bị nôn trớ.

2. Hỏi về việc chăm sóc trẻ sinh non thiếu tháng như thế nào tốt?

Hỏi về việc chăm sóc trẻ sinh non thiếu tháng như thế nào tốt?

Hỏi: Vợ tôi sinh non khi thai được 30 tuần tuổi. Bé nặng 1,2kg. Giờ bé đang được nuôi trong lồng kính tại viện. Tôi rất lo không hiểu sau khi ra viện cần chăm sóc bé thế nào? Liệu bé có khỏe mạnh được như bình thường không?

Trả lời:

Điều anh lo lắng là hoàn toàn có lý. Những trẻ sinh nhẹ cân dưới 1.500g và thiếu tháng (dưới 34 tuần) phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ, sẽ gặp khó khăn về nuôi dưỡng. Hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh nên trẻ dễ bị nhiễm trùng, vì vậy cần chăm sóc tỷ mỉ và chu đáo hơn trẻ sinh bình thường.

Về nuôi dưỡng (bằng sữa mẹ): trường hợp trẻ chưa bú được, cho ăn bằng ống thông nhỏ giọt, hoặc vắt từng giọt sữa vào miệng trẻ. Do thể tích dạ dày nhỏ, dạ dày nằm ngang, các men tiêu hóa còn thiếu và hấp thu kém nên trẻ dễ nôn trớ và rối loạn tiêu hóa; trẻ sơ sinh non tháng rất dễ bị hạ thân nhiệt, ngay cả khi thời tiết nóng bức. Nguyên nhân là lớp mỡ dưới da quá mỏng, khả năng sinh nhiệt kém. Nếu để thân nhiệt trẻ xuống dưới 35oC có thể dẫn tới hàng loạt biến chứng như: suy hô hấp, tổn thương thần kinh và có khi gây xuất huyết não.

Vì vậy, việc chăm sóc trẻ cần chú ý: tạo cho bé một môi trường sống sạch sẽ, ấm áp và an toàn. Người chăm sóc bé cần phải rửa tay sạch sẽ trước và sau khi chăm sóc bé. Nên hạn chế số người thăm bé cũng như số người tiếp xúc khi không cần thiết (đặc biệt khi họ đang có bệnh cảm, cúm, ho hay các bệnh lây nhiễm khác…).

Để biết bé có thể thích nghi với môi trường hay không, ta có thể đo thân nhiệt cho bé. Nhiệt độ của bé luôn ở khoảng 37oC là thích hợp nhất. Khám định kỳ, kiểm tra thể lực và tâm sinh lý. Phát hiện sớm các bất thường về thị giác, thính giác và vận động của trẻ. Một số trẻ sơ sinh nhẹ cân non tháng nếu được chăm sóc tốt sau này bé vẫn khỏe mạnh như trẻ bình thường bạn ạ.