Dạy trẻ cách đánh vần tiếng Việt là một việc làm không hề dễ dàng, bởi vì hiện nay ở các trường có nhiều thay đổi hơn so với thời các bậc cha mẹ đi học. Đặc biệt, bây giờ đang tồn tại hai bộ sách tiếng Việt là sách công nghệ giáo dục và sách cải cách giáo dục, mà cách đánh vần của 2 bộ sách lại khác nhau. Vì vậy, muốn giúp con học bài và ôn tập tại nhà thì cha mẹ cũng cần phải biết cách đánh vần theo các nguyên tắc cơ bản thì mới có thể dạy dỗ con tốt được.

Hôm nay, chame.blog sẽ hướng dẫn cho các cha mẹ dạy trẻ cách đánh vần tiếng Việt theo sách cải cách giáo dục đúng chuẩn và đơn giản ngay tại nhà.

1. Dạy trẻ cách đánh vần với từ 1 tiếng

Mách mẹ cách dạy trẻ đánh vần tiếng Việt đơn giản và hiệu quả ngay tại nhà

Để dạy con cách đánh vần tiếng Việt lớp 1, cần phân biệt tên gọi chữ cái và âm đọc chữ cái. Một tiếng đầy đủ có 3 thành phần: Âm đầu – Vần – Thanh. Bắt buộc phải có Vần – Thanh trong 1 từ, vì có tiếng không có âm đầu.

Cách đọc vần không có âm đầu

Ví dụ:

Tiếng át có vần “at” và thanh sắc, không có âm đầu. Cách đánh vần là a – tờ – át – sắc – át.

Tiếng an có vần “an” và thanh ngang, không có âm đầu. Cách đánh vần là a – nờ – an.
Tiếng đầu có âm đầu “b”, có vần “âu” và thanh huyền. Cách đánh vần là bờ – âu – bâu- huyền – bầu

Cách đánh vần với từ 2 tiếng

Với từ 2 tiếng, ta đánh vần từng tiếng. Ví dụ “con gà” đánh vần là cờ-on-con, gờ-a-ga-huyền-gà.

Mách mẹ cách dạy trẻ đánh vần tiếng Việt đơn giản và hiệu quả ngay tại nhà

Vần đầy đủ có âm đệm, âm chính và âm cuối.

Ví dụ như từ “khuyên” (trong chim vành khuyên) có âm đầu là “kh”, có vần “uyên” và thanh ngang. Trong đó, vần “uyên” có âm đệm là “u”, âm chính là “yê”, âm cuối là “n”.

Cách đánh vần là: u-i-ê-nờ-uyên, khờ-uyen-khuyên.

Tiếng “nghiêng” có âm đầu là “ngh”, có vần “iêng” và thanh ngang. Vần “iêng” có âm chính là “iê”, âm cuối là “ng”. Đánh vần là i-ê-ngờ-iêng, ngờ-iêng-nghiêng.

2. Đặc điểm của chữ viết và ngữ âm tiếng Việt

Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập. Về ngữ âm, tiếng Việt có nhiều thanh điệu, các âm tiết được nói rời, viết rời, rất dễ nhận diện. Hầu hết các âm tiết tiếng Việt đều có nghĩa nên tiếng (có nghĩa) được chọn làm đơn vị cơ bản để dạy học sinh học đọc.

Về cấu tạo, âm tiết tiếng Việt là một tổ hợp âm thanh có tổ chức chặt chẽ, các yếu tố trong âm tiết kết hợp theo từng mức độ khác nhau:

  • Các bộ phận trong vần kết hợp với nhau một cách chặt chẽ.
  • Phụ âm đầu, vần và thanh kết hợp
  • Vần có vai trò đặc biệt quan trọng trong âm tiết.

Đây là cơ sở của cách đánh vần theo quy trình lập vần (a-mờ-am), sau đó ghép âm đầu với vần và thanh điệu để tạo thành tiếng (lờ-am-lam-huyền-làm).

3. Những điều cần biết khi dạy trẻ đánh vần tiếng Việt lớp 1

Học đánh vần qua các trò chơi

Mách mẹ cách dạy trẻ đánh vần tiếng Việt đơn giản và hiệu quả ngay tại nhà

Trẻ chuẩn bị vào lớp 1 rất bay bổng, hay tưởng tượng và ham chơi. Cách dạy con đánh vần tiếng Việt hiệu quả thông qua các trò chơi vui vẻ, đầy màu sắc.

Thứ tự cần dạy để trẻ dễ nắm bắt cách đánh vần là dạy con nhớ mặt chữ (chữ thường và chữ in), dấu câu, sau đó mới dạy cách ghép vần.

Bạn có thể mua bộ chữ gắn nam châm, bảng chữ số có hình vẽ minh họa, gắn chúng lên tủ lạnh, tường nhà dễ đập vào mắt con. Mỗi khi con chú ý, dạy con cách ghép vần, cách đọc các ký tự.

Thời gian học

Trẻ chuẩn bị vào lớp 1 chưa có khả năng tập trung trong thời gian dài. Khoảng thời gian lý tưởng thu hút trẻ tập trung từ 10-15 phút.

Nên tập cho con thói quen học tập theo khung giờ nhất định. Lâu dần, con sẽ có thói quen tập trung học, không bị chi phối bởi những thú vui khác.

Thường xuyên ôn tập

Trẻ em nắm bắt tốt khi tiếp cận cái mới. Muốn giúp con ôn tập cách đánh vần, bố mẹ nên đổi mới cách dạy. Thay vì cho con đọc xuôi chữ “con cá”, hãy thử vẽ hình con cá, bên dưới là chữ “Con …á”, để con điền vào chữ còn thiếu.

Còn nhiều cách ra đề thú vị khác, đòi hỏi sự tưởng tượng và tư duy của bạn.

Tạo tâm lý thoải mái cho con

Cha mẹ cần hết sức kiên nhẫn, tuyệt đối không la mắng hoặc nặng lời khi con không nhớ bài. Cứ dạy tích tụ từng chút một cho đến khi con nắm được quy tắc đánh vần. Nóng vội sẽ làm con sợ hãi giờ tập đọc.

Trí não của trẻ trong độ tuổi này tiếp thu nhanh nhưng không ghi nhớ tốt. Nếu không ôn luyện thường xuyên, con dễ quên những gì đã học.

Khen ngợi, khuyến khích

Khi con học tốt, bạn thường xuyên dùng lời khen khuyến khích con. Phần thưởng của con có thể là được xem tivi 10 phút, sau đó trở lại học. Hoặc tặng con quyển sách tô màu.

Bạn có thể đố con đánh vần tên những vật dụng quen thuộc trong nhà, như cái li, cái nồi, cái ca, cái giường… Ra đề bất cứ khi nào côn cảm thấy hào hứng. Dần dà, con sẽ có kỹ năng đọc.

Dạy trẻ cách đánh vần tiếng Việt là một việc làm khó khăn và đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng cách dạy đúng hướng. Hy vọng với những chia sẻ trên sẽ giúp cha mẹ có thể dạy trẻ đánh vần thật tốt để nâng cao hiệu quả học tập và ngày càng thành công hơn. Chúc mẹ dạy trẻ mau biết đọc thật nhanh nhé. Và đừng quên đồng hành với chame.blog để có thể biết thêm nhiều kinh nghiệm chăm sóc và nuôi dạy trẻ hữu ích khác nữa nhé.